http://www.nana-journal.ru

Мы в соц.сетях

ЧИТАТЬ ОНЛАЙН


Поэта кхоллам Печать Email

Хамхой Ваха

 

 

Керахьа ди къувкъаш,

б1аргашка т1оа сегаш,

хьаь чу ду1а хьайнад…

Михьар яьннача уйлаша,

шоай апаре г1олла,

дешай тоатол хийцад…

 

Цареха ма хул 1аьржа-хий,

саьргеха хенаш хулаш мо.

Наха зенне хургдолий-те?

е пайда эцар-хьог1, адамо?

 

Ло баккхар нийсса дале,

оттаяь кеп товш а яле,

цу ховхача з1ийргеха,

хозачоа син-кхача хулий

 

ховргда-кха, гургда-кха,

яьздечун нигате хьежжа.

 

Къаьра кхаьра

 

Хашагульгов Татара 1аьла

кхелхав Москве, 1999 шера,

17-ча ноябре, кхаьрача дийнахьа.

Цун а яр, «Къаьра кхаьра» ц1и йола,

стихаш, цудухьа, акхар ц1ерна

къовлоргаш оттадаьд.

 

Денах бийса ма хетий,

хан-хувцам хилар-те.

Малх беттал ма хьежий,

из д1абов г1ертал-те.

 

Хин-к1ажар ма леший,

сигле яьнна ухал-те.

Къора тата ма декий,

лоам харцаш бола-те.

 

Лаьтта ага доал-хьог1,

ког-к1ийле ма теркий.

Дуне карча доал-хьлг1,

гонахье ма кхестий.

 

Оаз йоацча хаттара,

жоп дала волий-хьог1.

Кер-готтал делха дог,

теде низ болий-хьог1.

 

Мехка маьхе хиннар,

даимле ма водий.

Шийха хьерчаш вийзар,

цо бойлахьа ма вутий.

 

Йистхила дагадехча,

мотт меттаз лелх-кха.

Мухь тоха дог эттча,

оаз хаьде со вус-кха.

 

Даьрденнача лома

бирсача тувжаро;

Цхьаь йисача берза

саготон увг1аро;

 

доттаг1а вихьаьча,

къаьрача кхаьрано;

ха йоаца б1и беллар

сох – ма йоах, дего.

 

19 ноябрь, п1аьраска ди,

лоамара Лейми.

 

 

Вай Турпалаш

 

Хетаю, арахьара а чухьара а

моастаг1ашта духьалъийттача

г1алг1ай а нохчий а Къонахашта.

 

Деза т1емахой – майра к1антий!

Оаш ца ловш х1ама дисса дац.

Шуха х1аравар – турпал ма вий!

Шуна хам баь-ма тхо даргдац.

 

Бирсача т1ем т1а сийле яьккха,

Шуна ханархой д1акъийстаб.

Шоай хьинарца котало яьккха,

Шуха биссараш ц1абийрзаб.

 

Боккхача Мехка оарцаг1даха,

Ц1ий 1омехкадеш лаьттад шо.

Шоай Даьхенаха дезал баьха,

Халкъа т1еххьа 1олаьхкад шо.

 

Г1елал-къизал, шелал-моцал а,

Кхойтта шера – 1азап ийзад.

Денал хиннадаь, къонахчал а,

Тхо 1алашдаь – ц1а а дийрзад.

 

Т1ом чакхбаьнна зама яле а,

Тахан шоай ковнашка а дац.

Шерра-шера нийлхо дале а,

Дикайх дог оаш дилла а дац.

 

Вайнаьха б1ухой – эздий къоаной,

Тха-м шо даимма хьамсар да!

Шун ноакхойх – ца гой а седкъий,

Тхона-м шо массе Турпал ва!

 

2009 шу, 9 май.

Г1алг1ай

 

1аьржа морхаш мехка хьайзача,

цхьоаг1онца лаьтта, майра г1алг1ай!

Г1елал, 1азап, сагото 1айча,

деналца ийтта, кура г1алг1ай!

 

Шун г1о эшаш моттиг нийсъелча,

дар ца кходу, камаьрша г1алг1ай!

Шоай фусаме хьаьша вессача,

хоза г1улакх ду, эздий г1алг1ай!

 

Моастаг1ачо шаьра дийцача,

дегаш даша, тешаме г1алг1ай!

1еха ма ле вай, кхотале вай, барт бе вай,

Даьла духьа, Мехка духьа, воай а духьа!

 

 

Наьна мотт

 

Хьоашалг1а болаш, е сало1че,

къоаной тайжа лувча хана –

Сийле, хьаькъал да хьо!

 

Ага т1а боахкаш, е кхуврче,

ноаной г1озалца лувча хана –

Сатем, беркат да хьо!

 

Арен-гота, е довна-пхьег1е,

к1антий багара эза хозача –

Денал, эздел да хьо!

 

Ловзарга, е хьаста керте,

мехкараша бекоча –

Безам, тешам ба хьо!

 

Кагийргаша, чоал лелхаш,

хьо духхьашха лебеча –

Ираз, вахар да хьо!

 

Родной язык

 

На досуге своем, аль в гостях,

Степенно старцы речь ведут –

Ты – разума обилие!

 

Над колыбелью, у очага,

В устах счастливых матерей –

Ты – покой, изобилие!

 

На поле бранном, иль в трудах,

В немногословии мужчин –

Ты – достоинство и доблесть!

 

На вечеринке, у родника,

Мило девушки воркуют –

Ты – любовь и верность!

 

Малые детки, заплетаясь,

Коверкая слова, лепечут –

Ты – счастье жизни самой!

(Подстрочный перевод с инг. автора)

 

Даьй г1алаш

 

Юха Лоам венав со, шох б1аргтоха.

Юха а дагаувтт, масейтта хаттар: –

маца, мишта, сенна яьй шо, даьша,

малаг1ча бахьанца, х1ана латтийсай,

фу хаьдача къоанойх тара, маьлхар.

 

Т1ема-довний дукъ лейнад оаш дукха.

Шоай замах дейна к1ай-1аьожа тоъал,

ка ца луш лаьттаяр шо-м, массе а хана.

Ч1оаг1ал, сийле, денал хиннадаь шоай;

шо хьалъяьраш хиннаб денеле иштта.

 

Х1аьта, х1анзар шун хьал кхы тайпа да.

Х1ама кхелладац Дунен т1а ха йоацаш.

Дика хетт, г1алаш, шун дегаш доацаш.

Нагахьа, даларе, уж ийтт1а д1аг1оргдар,

таханарча шун кхелах лазараш санна.

 

Шох дог лазарий ца1 да геттар 1аткъа.

Кхы хинна дацар шула котдала мега.

Дахар, долашдар, хургдар ца довзача,

г1ожача, мискача, эсалча цу дегай

т1ехе уйла; цар шедолчоа да – «ловча».

 

Моастаг1чоа кура-майра духьалъийтта,

цу лоамий берашта й1овхалле лоаттаяь,

турпалча даьша яь, турпала ва г1алаш!

Мехка г1ийла бой мо, г1овнаш а ийтт1а,

шо тахан а ма латт, диканга догдоахаш.

Малаш-б, уж ­ Нохчий?

 

Доттаг1ашта – нохчий йоазонхошта:

Итаев В., Ахмадов М., Бексултанов М.,

хетаю, хозаш яь рифма йоаца уйлаш.

 

Нохчий-м, Дуненна, х1анз а бейзабац.

Уж-м, х1анзчул т1ехьа, бовзийта беза.

Цар сурт-сибат, ма-дарра гойта а дац.

Могаргдий-те, ма-хиллара уж бовза!?

 

* * *

Даьла пурмийца, дин доаржо бахкийта:

Кунта, 1овда, Даьда, Дока – Нохчий.

 

* * *

Паччахьо эздел дохадича, беттара тур увзадаь

инарал Александр а – нохчий овлант1ара вар.

 

* * *

Дадий-юрт яьккхачара, к1аьнк волаш д1авига,

Академен-суртхо Петр а – нохчо ма хиннавар.

* * *

Нохчо вар – ког-кулг-б1арг а эшаш т1ом баь,

Шамала а къар ца венна къонах – Бейсг1ар.

 

* * *

Нохчо вар – цун ц1и яьккхача хьакимий ч1енгаш

гарре ийга, Россена а кхерам тийса – Заьламха.

 

* * *

Нохчо ма вар – куц-сибата эздий к1ант а волаш,

Лоаманхой Паччахьалкхена да хержаь – Т1апа.

 

* * *

Нохчо ма вар – Йоккхача Кхеле Кавказера викал,

халкъ сердалга доалош къахьийга – Таьштамар.

 

* * *

Нохчо веций – Дунен доалахой а цунгара 1амаш,

Хьаькъал-да а, деша-говзанча а – 1абдарохьман.

 

* * *

Нохчо веций – Европе фашизм йохаеш, Эльба-чу

ший говр лувчаяь, денале б1ен-баьчча – Мовлат.

 

* * *

Нохчо вар-кха – цхьанне а ца даьр даь т1емахо,

ийс-б1аь-ткъо моастаг1а ше вийна – Ханпаша.

 

* * *

Нохчо вар-кха – къам Мехках даьлча а, д1ахо а,

г1елалца даима къийса, цхьалха борз – Хасуха.

 

* * *

Нохчо ва – Дунен ялхлаг1а Дакъа дохача дийнахьа,

цун кертерча хьакимашта хьалхха чувена – Руслан.

 

* * *

Нохчо – дин-1илма а мехка-доал а ший кара хина,

т1ом соцабаь, майдане «д1аэтта» – Ахьмад-Хьажа.

 

* * *

Нохчо –

халкъа сакхетам лакхарча лаг1а т1а баьккха,

хьехамча а, йоазонхой

хьамсар тхьамада а – Абузар.

 

* * *

(йоазонхой-м, наггахьара, «известни чеченски»

д1аваьлча, массе къоаламхо – визза нохчо ва).

 

* * *

Аз ца хьоахабаь, шорта ба, бовза хьакъ долаш.

Ц1и ца йовза турпалаш а, дуккха ба, нохчий-м.

Сибрег1а, шоай Ц1аг1а а, бехк-гунахьа доацаш:

Мел вийнар-веннар, де доацаш вейнар – нохчо.

 

Нохчашта-м, шоашта тоам хетац, шойх дувца,

Цудухьа боах аз, г1алг1ачо, укх тайпара ловца:

Дала даькъал доахолда шо, бакъдола-нохчий!

Со а вахалва шун во ца гуш, нохчий-вежарий!

 

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

©НАНА: литературно-художественный, социально-культурологический женский журнал. Все права на материалы, находящиеся на сайте, охраняются в соответствии с законодательством РФ. При использовании материалов сайта гиперссылка на сайт журнала «Нана» обязательна.