http://www.nana-journal.ru

Мы в соц.сетях

ЧИТАТЬ ОНЛАЙН


Стихи о матери Печать Email

АБДУЛАЕВ Леча

 

*   *   *

Хьуна моьтту хир ду, Нана,

Хьо д1аяьлча, дуьне доьхна,

Хьох йисинчу уьйт1ахь, кертахь

Д1атуьйш доцу дог1а доьлху.

Моьтту хир ду, са ца хуьлу,

Малх д1абузий, са ца дов а,

Хьо т1ехь йоцу ц1е а, кхерч а

Пхьуьйра ханна кхин ца тов а.

 

Х1ан-х1а, Нана, хийцам боцуш,

Хьо д1аяларх-м, дуьне лаьтта.

Шен раг1 еъча, 1а а дулу,

Б1аьсте йолу х1окху лаьттахь.

 

Хийцам боцчу кху дуьненахь

Цхьаъ ду керла –

цу хьан к1ентан,

Нана йоцуш хила 1емаш,

Хала когаваха г1ертар.

 

 

*   *   *

«КIант!» – олий,

кхойкхура Нана.

«КIант!» – олий, кхойкхура Да.

Цхьа атта олура цара:

«ХIара диэ, дIора схьада…»

 

КIант-м вара тоххарехь Да,

КIант-м вара тоххарехь деда,

ХIетте а бер дара ша

Къеначу шен Нанна, Дена…

 

«К1ант!» – олий,

ца кхойкху Нана.

«К1ант!», – олий, ца кхойкху Да.

Кхин цкъа а эр ма дац цара:

«ХIара диэ, дIора схьада…»

 

Ткъа кIентан болар ду гIийла,

БIаьргаш а кхоьлина бу…

Дедех а хуьлуш ма хилла.

Да-нана дIадаьлча, буо.

 

 

АРСАНУКАЕВ Шайхи

 

*   *   *

Б1аьстенан сирлачу 1уьйранна Нана,

Шен жима к1ант марахь беша ели.

– Биши д1ахеца сан, ког баккха 1ама, –

Бай т1е к1ант х1оттийна, хьостуш, эли.

 

Цецдаьлла, доккхадеш,

хьоьжу бер хьалха,

Когаш бац, дависарш, латта туьгуш.

Нене шен хьалахьаьжча,

б1аьргкхийти Малхах –

Сов хаза «диди» ду цунна схьагуш!

 

Ц1аьххьана, ший а куьг

Малхе кховдийна,

Яьккхи шен дуьххьара г1улч

цунна т1е…

Некъ дика хуьлда хьан,

марша лелийла,

Даиман хуьлда хьан некъ Малха т1е!

 

 

К1АНТ ВИЙНАЧУ

НЕНАН БАЛХАМ

 

Доккхачу дуьненахь

Т1етовжа во1 воцуш,

Ма г1ийла йити ахь

Хьо вина хьайн Нана.

 

Яллалц ахь кхобур ю,

Елча, д1аюллур ю

Бохуш, хьо кхиийна

Хьайн нана лойла хьан.

 

Хьо воцчу дуьнене

Со муха хьоьжур ю?

Хьо воцчу дуьненахь

Со муха лелар ю?

 

Со елча, тезетахь

Кадам хьан оьцур бу?

Сан кошан г1евлангахь

Чурт а хьан х1оттор ду?

Мила ву хьо вожо

Герз хьуна хьажийнарг?

Хьо винчу хьан нанас

Ч1ир хьанга кховдор ю?

 

Кху маьлхан дуьненан

Серло кхин ца гайта,

Хьан б1аьргийн сирла нур

Цо х1унда кхолий-те?

 

 

ДЕКХАР

 

Сан иэхьан белшаш т1е,

Беза мохь хилла,

Дижна и, шо-шаре

Мел дели, дахлуш.

Дахаран сихаллехь,

Хьесапах тилла,

Лийли со, сайна т1ехь

И хилар дицлуш.

 

Ткъа х1инца, байттамал,

Г1ерташ и лара,

Хан яйар эрна ду,

Хи цестар санна.

Бац цуьнан хадо мах,

Дуста бац барам,

И такха тоьар яц

Йисина хан а…

 

1уьйренан маьлхан нур,

Воккхавер,

Б1аьрхиш;

Беттасин суьйренаш,

Шовданийн декар,

Доттаг1чун довха куьг,

Езачун б1аьргаш –

Доккха ду, 1аламат

Доккха ду декхар!

 

Х1ан-х1а, ницкъ кхочур бац

Хьан декхарх вала,

Лийли со тоам беш

Хьо кхаьбчахьана.

Вицвелла лийли со

Баркалла ала.

Гечдехьа Декхарна,

Гечдехьа,

Нана!

 

 

АХМАТОВА Раиса

 

* * *

Все чаще по ночам приходит мать.

Поправит мне, как в детстве, одеяло.

Теперь лишь начинаю понимать,

Как целый день ее недоставало.

Велик очаг мой, необъятен стол…

Она, наверно, многого не знала,

Но мне поплакать бы в ее подол –

Я снова бы выносливее стала.

Ах, мама, мама! Ты одна поймешь,

Без доказательств и без объяснений,

Как снова больно обжигает ложь,

Борьба неутолимых самомнений.

Вот так, всю ночь, поговорим без слов,

И станет легче, будто груз мой скинут.

Таких живительных, прекрасных снов

Вся тяготы мои не опрокинут.

 

 

БОРХАДЖИЕВ Хожбауди

 

ПОРТРЕТ МАТЕРИ

 

Я портрет написал,

собирательный образ.

Колдовал у холста

вереницею дней.

Если с первым мазком

я испытывал робость,

То ее испытал

к завершенью вдвойне.

И подрамник хранит

тайну женщины этой:

Молодые глаза,

серебристость седин.

Между влажных ресниц –

россыпь теплого света

И тревога за лихость

грядущих годин.

В этой женщине –

слабости капля-дождинка,

В этой женщине –

мудрости чистый родник.

Нет во взгляде ее

вероломства пылинки,

Добротою наполнен

загадочный лик.

Образ матери я

собирал по крупицам...

Взор отца привлекла

серебристость седин.

Свою мать узнаю я

по влажным ресницам,

А глаза молодые,

отметил мой сын.

 

 

ГАНАЕВА Эльвира

КОЛЫБЕЛЬНАЯ

 

Снова звезды засветили,

И поет сверчок.

Снова месяц в небе светит –

Золотой рожок.

Вновь земная гладь укрыта

Бархатом ночи.

Спит земля, и засыпаем

С нею вместе мы.

Завтра все пойдет сначала:

Снова ясный день.

На востоке снова солнце

Сменит ночи тень.

Снова птицы защебечут,

Зажурчит ручей...

А пока все спят на свете.

Засыпай и ты.

 

 

ДАБАЧХАДЖИЕВ Насруддин

 

МАТЕРИ

 

Люблю лицо твое в морщинах,

(В нем вижу тяжкую судьбу).

Взмах рук, воздетых благочинно,

Зовущих к свету и добру.

 

Из глаз твоих сочится горе

Былых лишений и невзгод.

Тебе досталось горя – море,

Но сберегла ты честь и род.

 

И тьма была ночей бессонных

У колыбели в поздний час.

Немало дней прошло тревожных

В переживаниях за нас.

 

Какой ценой нам расплатиться,

О чем у Бога попросить,

С тобою чтоб не разлучиться,

Тебя всю жизнь боготворить?

 

 

ДАДАЕВА Субара

БОЛЬ

 

Кто-нибудь, повторите, прошу,

Хоть на час, ну, хотя б на минуту,

Мамы милой моей теплоту

И с меня все невзгоды снимите.

Кто-нибудь, как она, мне скажите:

– Дочь моя, как тебя я ждала…

Для тебя, от зари до заката,

Я удачу и счастье звала.

Кто-нибудь проводите меня,

Как она провожала любя.

Тень ресниц мне ее подарите

И спасите от жаркого дня.

Кто-нибудь, я прошу, улыбнитесь

Так же, как только мама могла,

Светом солнечным в сердце зажгитесь,

Чтоб любовью дышала душа.

Кто-нибудь постарайтесь коснуться

Лба прохладой маминых рук,

Чтоб смогла в нежность я окунуться,

В неразрывный семейный наш круг.

Ну, пустите, хотя б кто-нибудь,

Вы до сердца лучистую нить.

Так умела лишь мама моя…

Чтоб я ночью спокойна спала.

Лишь вчера я была озорной,

Весела и беспечна – дитя.

Но разлука – навеки – с тобой

Сединой одарила меня.

Много, мама, на свете людей

Добрых, искренних, светлых – поверь.

Но никто не откроет мне дверь

Так, как ты открывала… теперь.

Видит Бог, моя милая мама,

Здесь, на этой планете большой,

Я искала укромное место -

И нашла на могиле твоей.

Пусть Единый мне слезы простит,

За отчаянье строго не спросит.

Мне хватает смиренья, и все же –

Рана в сердце еще кровоточит...

Повторить мне любовь твою, мама,

Знаешь, так ведь никто и не смог…

Утешаюсь лишь будущей встречей

За чертой, как настанет мой срок.

Без тебя дальше жить в этом мире

Да поможет мне – Милостью – Бог.

В мире том лишь познаю всю тайну

Той любви, что другой дать не смог.

 

 

ДЖАМАЛДАЕВ Мовсур

НЕНАН ЙОВХО

 

Хьо шелъелча, со шеллора.

Хьуо йохъелча, ахь вохвора.

Хьан долчуьнан со да вара,

Ца хилча со, эшна вара.

 

Ма хала хан яьккхир вайша,

Пеша таса дечиг доцуш,

Цкъа кхалла

чохь рицкъа доцуш,

Дела воцург гIодан воцуш.

 

Хьо амбаре балха яхча,

Цхьа чехка дарц делира вайна.

КIен кхохкарш цIа ас йохьура.

Дала рицкъа делира вайна.

 

Бахьанех а бахьна хуьлуш,

Лечура хьалха делира вайша.

Дела вара вайга хьоьжуш,

Рицкъа, беркат латтош вайна.

 

 

НАНА

 

Буьйсанца ахь къуьйсу,

Набаро лаццалц.

Сан бIаьра хьо хьоьжу,

Арахь сатассалц.

 

Кхиаре сатуьйсуш,

Ден дукъ схьаэцан,

Кхане ю хьуна гуш

КIантах ирс эца.

 

КIант кхиъна вели хьан.

Нус керта еа.

Хьо хьийзо йолийна,

Хьо новкъаеъна.

 

КIант бIаьрзе ма хуьлу.

Цатешам, вас а

Ахь къайллах ловш хуьлу,

КIант гIар ца ваккха.

 

Дерриге лов ахьа,

КIентан ирс лохий.

ДIаюьжу Iожална,

ПаргIат а йолий.

 

Вер вуй-те къинойх сайн

Хьалха со, Нана?

Дог эца кIентан хьайн,

КъинтIера яла.

 

 

ДЖЕБИЕВ Хьусайн

НАНА

 

Сан дахаран некъашка

маьлхан серло луш яьхначу

нанна Белижина

 

Хийла хьайн са б1арздой,

Со варе хьоьжуш,

Диллина лардора

Вайн кертан ков,

Гул а дой ца лаьарш

Хьайн даго хьоьхуш,

Ахь суна кечдора

Ч1ир йоцу дов.

 

Вевзара татанах,

Геннара вог1уш.

Олура сан некъаш

Хьайна ца тов.

Хезехь хьо кхайкхича

Я гучахь воцуш,

Мел йоьду зама ас

Ма хала лов.

 

Хьо-м

дуьхьал йог1ура,

Малхаха тарлой,

Дерриге дуьненна

Къинт1ера йолуш.

Оьг1азло йойура,

Хьайн дагах херйой.

Со мара къовлура,

Марша ва, олуш.

 

Кхачанах вузийна,

Набарна вижча,

Ахь т1аккха лахбора

Багийна чиркх.

Са парг1ат г1аьттина

Не1аре хьаьжча,

Йовхонца йогура

Латийна куьрк.

 

Даим хьан корера

Серлоне хьоьжуш,

Ас г1ийла дуьненан

Ойланаш йи.

Жима дог кийрара

Схьадала 1ийжаш,

Хьан х1усам бодане

Шелъелла ги.

 

Ирсана йисна хан

Балийца хуьйцуш,

Т1екхечи дахарехь

кхийрана де.

Нана хьан 1ожалла

Ас сайга оьцуш,

Вага йиш ца хили

Кхарстийна ц1е.

 

Диллина сан амат

Лелийна б1аьргаш,

Ахь соьга хьаьжначохь

Ца дела къевли.

К1антана ирс доьхуш

Хьедина балдаш,

Цхьаъ ала луъушехь

К1айделла севци.

 

Хьайн нана лойла хьан,

Йисинчу ханна

Хьо муха вехар-те,

Х1ун гур-те хьуна?

До1ийца со Деле

Ахь воьхуш, цхьамма

Ца къаьсташ аз деа

Хьан лере суна.

 

Балано хьулйина

Г1айг1а т1е хьерчаш,

Г1ийлачу деношка

Шераш а керчаш,

Къизачу ойланийн

Йийсар а хилла,

Дахар а дара хьан

Ирсаха тилла.

 

Йисанчу хенан сан

Кхолламан некъаш

Ма шога хир ду уьш,

Ирсаха хиэдаш.

Схьакхета сирла малх

1аламна боьлуш,

Суна-м и хетар бу

Серлонца кхулуш.

 

Сох хилла велара

Наб йоцу хехо,

Мел тосчу когаца

Хьан синтем ларбеш,

Доггаха резаеш,

Диканех 1ехо,

Хедадеш ц1ентера

Гена до некъаш.

 

Чурта т1е куьг хьоькху,

Базбелла бала.

Мел диси сан нана

Хьоь дийца, ала.

Со вог1у лар а веш,

Ахь х1усам кхала,

Вай цхьана тухур ду

Кхоьллинчу Дала!

 

 

ДУДАЕВ Муса

БАЛЛАДА О МАТЕРИ

 

Семь небес над нами,

Семь земель под нами,

Так у нас в народе говорят.

И на всех на этих,

На семи планетах,

Так же люди то же говорят…

 

Я ж кричу: не надо!

Небеса и земли,

Звезд чужих холодный перепляс.

Мне, прошу, верните

Ту одну на свете –

Мать мою, улыбку ее глаз.

 

Семь небес над нами,

Семь земель под нами,

Так у нас в народе говорят.

И на всех, на этих

На семи планетах,

Так же – люди, то же говорят.

 

Я ж кричу: так станьте,

Люди, на колени!

На земле, на небе ли – но стать!

Перед нами Гений,

Выше всех творений –

Добрая и ласковая мать.

 

 

КУНА Лула

КОЛЫБЕЛЬНАЯ

 

Мы примостимся под крылом у Ночи.

Нас примет Ночь.

Спи, Дочь.

 

В мир тянутся хрупкие стрелы почек.

Да сохранит их Ночь.

Спи, Дочь.

 

Росточек мой, мир не даёт отсрочек.

Пусть не пугает Ночь.

Спи, Дочь.

 

Крик. Это птица. Чего она хочет?

Рассвета. Но в мире Ночь.

Всё ещё Ночь. Спи, Дочь.

 

Малышка, обняв меня ручками,

что-то лопочет.

Рассвет мой, я под крылом

охраню тебя в Ночь.

Спи, Дочь.

 

 

*   *   *

Мокрые ступни в серую пыль окунув,

Мать отдохнет у обочины тихой дороги.

Стебли тугие синей травы натянув,

Небо курлыкнет

щемящую ноту свободы.

Утро поглотит сонную рябь тишины.

Звонкие стебли

плачуще лягут ей в ноги.

В синих глазах моей Матери –

синяя стынь.

Первые проводы и ожидание,

светлые роды.

 

*   *   *

Печальный профиль

нахской прамадонны…

Над океаном гор трепещут паруса.

Был сын. Был сыр в руке.

И − небо − пели горы…

 

Но жизнь свернулась бесом в пятачке.

 

 

КУСАЕВ Iадиз

НЕНАН СИНГАТТАМ

Ахь кийрахь къуьйлу мохь,

Б1аьрхиш хьан лекъна:

Сингаттам б1аьргаш чохь –

Ц1а чу т1ом беъна.

 

К1ант хьоьца ву, Нана,

Ойланаш деба:

Х1оьъно вуьйр-те кхана?

Я д1аьндарг теба?

 

Фильтропункт – къизалла:

Д1акхачахь, кхана

Стаг хилла, ца хилла,

Хуур ду хьанна?

 

К1ант лийр ву ца хууш

Бехке ву стенна?

Вайн синош д1ахудуш,

Т1ом кхехка денна.

 

Винера дика дан

Хьайн к1ант ахь, Нана,

Махкана г1улкх деш ган

Массо а нанна.

 

Ч1аг1ди: синтеме 1ер

Хир дац и мел ву,

Цундела нохчо вер

Салтичун мел бу.

 

Хьаг1-къиза т1ом кхехка

Кхузахь цундела.

Массанхьа ц1е техка,

Ва Веза Дела!

 

Иза чекхбаларе,

Дикне сатуьйсу…

Де д1адов балане –

Бераш д1адуьйшу.

 

Т1ом – ненан текъамаш,

Хулуш бац темаш…

К1ант вижна – цкъоцкъамаш

Ду г1енийн т1емаш!

 

 

РАШИДОВ Шаид

 

*   *   *

Эх1, юха а цхьа Нана

б1арзъелла хьийза,

Ла ца ло вожавар

шен жима к1ант.

Юха а ц1а дуьзна зударий тийжа,

Тезет д1ах1оьттина,

даьсса гац г1ант.

 

Нохчийчохь денна а

тезеташ х1уьтту.

Адамаш, юй теша

вон данза юрт?

Вайнаха-м дерриге орцанца луьтту,

Куьг хьоькхуш д1адуг1у

веллачун чурт.

 

Ма ч1ог1а къахьделла нохчочун дахар!

Г1аддайна, ирс дайна хьийзаш ду вай.

Собарде, ладог1а хьекъале, бахарх,

Сихдели, ца къастий 1аьржа я к1айн.

 

Балано хьарчийна, охьуш ду денна,

Ладог1арх хьалхахьа маршо ца го.

Цхьаберш-м шаьш уьдуш бу,

мохк буьтуш, генна,

Кханенан цара а ойла ца йо.

 

Тахана цхьа Нана б1арзъелла хьийза,

Ла ца луш вожавар шен жима к1ант.

И саннарг т1едеъна хийла а тийжа,

Уьш а хир дацара вайн хиллехь барт.

 

 

РЕЗВАНОВА Айза

НЕНАН ЛААМ

 

Малх схьакхеташ я чубузуш,

Хенаш хуьйцу замано.

Ворх1 дуьненна го тосуьйтуш,

Ойла йойту балано.

 

Собаре дог кийрахь сецош,

Шашах б1аьргех уьду хиш.

Аьрру аг1он т1е куьг хьоькхуш,

Сингаттам бу Ненан гуш.

 

Цуьрриг шеко дагт1ехь йоцуш,

Муьлхха хенахь йоьллуш не1,

Нанас к1антах дог ца дуьллуш ,

Массо хенахь ларбо кхаъ.

 

– Х1унда бу сан кхоллам къиза? –

Бохуш, тийжаш Нана яц.

Къайлах хастам беш цо хеза,

Делера бен х1умма дац.

 

 

САИЕВ Iумар

К1АНТ ВАЙНА НАНА

 

Ма г1ийла йоьжна хьо, Нана!

Б1аьрса а хьан эшна го.

Т1амехь хьайн к1ант вайчахьана.

Хеназа къанъели хьо.

 

Делахь а, ахь дог ма дилла.

Кхочур вай к1ант хьуна-м ц1а!

Деригге дицлур ду хилларг.

Сирлабевр бу б1аьргаш хьан.

 

Т1еман дог ца хуьлу, Нана.

Цо цхьа а къеста ца во.

Чекхбер бац-те иза кхана?

Варий, ма йожалахь хьо!

 

Хийла ахь 1авши-кха бала.

К1антах дог ца диллалуш.

Вухалур вац-те иза, Дала?

Ву-кха и хьан бала гуш!

 

Хала ду ладег1а, Нана.

Даима к1ад ца луш 1ан.

Х1ора де, юьллуш ахь кхане,

Д1адоьду, к1ант ларвеш хьан!

 

 

СУЛЕЙМАНОВ Ахьмад

НЕНЕ

Куьг ца кхочче ваьлча гена

Х1инцаъ хьоьга ла ца ло.

Йоллушехь хьуо г1ийла, къена,

Охьакхетарх со ларво.

Наб ма-кхийтти суна наггахь

Дуьхьал дог1у хьан амат,

Вижо г1ерташ, хьостуш доггах,

Дуьйцуш туьйра – 1аламат.

 

Набарх дека суна илли,

Нана, хийла баьхна ахь.

Сан даг чохь и даим хиллий,

Хьуна х1инца а хаац-техь?

Жимчохь сайна ахьа санна,

Ас декор и кхечарна.

Баркалла ду хьуна, Нана,

И раг1 соьга кхачарна.

 

 

ХАДЖИЕВА Седа

ЗАМАНАН СИХАЛЛА

Д1ауьду денош, д1айоьду зама,

Мел ч1ог1а лаарх, саца ца луш.

Цхьанна а ца хаьа х1ун хир ду кхана,

Мел ч1ог1а лехарх, хир дац и гуш.

 

Иштта цхьа ц1аьххьана хан д1а ма ели,

Къевлина б1аьргаш ас беллале схьа.

– Мичахь ю жималла, – ас сайга эли.

Заманан сихалло яьхьа и д1а.

 

Мичахь ю жималла, бераллин денош,

Кегийчу куьйгашца ловзийна хан.

Вон лелла со еъча, дас-нанас чехош,

Урокаш ца 1амо лоьхуш бахьана.

 

Мичахь ю жималла, кегийрхойн зама,

Сан кегий доттаг1ий, шу мичахь ду?

Яхита со ловза берашца, Нана,

Яхита со ловза… Со жима ю.

 

Мичахь ю жималла, сан хаза денош,

Со х1инца а левзина ялаза ю.

Со хийла хьистина, забаршца елош,

Сан ирсе жималла мичахь ю?

 

Мичахь ю жималла, хьулйи и хино?

Малхо ягина яьккхи и д1а.

Генарчу махка д1аяьхьа и хьозано,

Я кхечу бераша лачкъий и сан?

 

 

ХЬОМЕ НАНА

 

Хьан довха б1ьархиш сан даг т1е 1ена,

1ийжадеш морцу сан кийрара дог.

Ма елха, нана, сан хьоме Нана,

Ма елха, г1ийла деш суна дов.

 

Х1унда яц, Нана, хьо к1антана реза?

Х1унда ахь, Нана, со чехаво?

Кийрарчу сил дукха суна хьо еза,

Сан дагна уллера йовхо ю хьо.

 

Балано хьовзийна, со холчахь висча,

Сан ойла хьостуш, синтем бу хьо.

Мацалло хьовзийна, со меца висча,

Сан кийра бузош кхача бу хьо.

 

Довхачу дийнахь хьогалло хьийзош,

Ша санна шийла шовда ду хьо,

Шийлачу дийнахь, шелоно хьийзош,

Сан дег1ах хьаьрчаш йовхо ю хьо.

 

Хьо йоцуш цьа де-буьйса даьлча,

Балано хьовзадо кийрара дог,

Амма цхьа ц1аьххьана

хьо йог1уш яйча,

Самукъне ловзу ас дуьхьала ког.

Ма мерза хета сан дагна нана,

Ма дукха еза хьо кху сан дагна.

Хьо йолуш ловр бу ас

муьлхха а бала,

Хьо йоцуш хала ду и суна лан.

 

Ма елха, нана, хьайн б1аьрхиш 1енош,

Ма елха, нана, со чехавеш.

Еелало, нана,

хьайн к1ентан дог делош,

Елало, нана, бала айбеш.

 

 

ЦУРУЕВ Шарип

НЕНЕ

Хьо ца хилчахьана хьайн дог эт1аш,

Оьг1аз оьхуш хьо ца хилчахьана,

Хала дац-кха суна халахетарш,

Дерриг мегаш ду-кха суна, нана.

 

Амма х1ара дахар хьох д1ахьулдан

Ницкъ а болуш со ца хилла къонах.

Ахьа-м – иза дага дог1ий хьуна –

Со-м ларвора жимчохь массо вонах.

 

Кхеравелча цхьанхьа я лазийча,

Хьоь кхойкхура – хьо йолура орцах…

Со хьан марахь мел парг1ата 1ийна,

Ца кхийрина шайт1анех я дорцах.

 

Дагчохь еха суна и д1аяхна,

Массо вонах ахь ларвина зама.

Хьо лар ца луш г1орасиз ву тахна,

Хьуна хьалха бехке ву со, нана…

 

Амма дерриг гуш ду-кх везчу Далла,

Сайн са д1алур дара-кх, хазахеташ.

Оьг1аз оьхуш хьо ца хилчахьана,

Хьо ца хилчахьанна хьайн дог эт1аш.

 

 

ШАЙХИЕВ Iалвади

НАНОЙ

 

Дахаран некъаш вай

ДIадуьйлало

Дегнаш чохь

хьомсарчу нанойн.

«ДIадижа, сан боли! –

Вай тахкадо

Шайн марахь,

Аганахь цара.

 

Цкъа маца ма деза

Лаьттан ницкъ лан!

Аьхначу куьйгашца

Меллаш,

Ши биши схьалоций:

«ХIаъаний… хIан –

Ког баккха Iамадо

Бераш.

Вай кхуьу. Кийча ду

Къийса а вай,

Кхоллам бу хIораннан

Шен-шен.

Наноша дIахоьцу

Куьйгаш масс-дайн,

Некъ дика бо цара

КIентийн.

 

ХIорамма озабо

Ша-шениг кхаж,

Къаьстачохь

Эзарнаш некъаш.

Кхин безам.

Кхин йовхо.

Кхин тайпа раж.

Кхин дахар,

Вайна церг къежош.

 

Амма цкъа цхьа зезаг

Цо кховдадо,

Къоьжачу патаршца

ДаьттIа.

«ДIадижа, сан боли!» –

Вай тахкадо.

Тахкадо

Вай НАНА-ЛАЬТТО.

 

 

ЮСУПОВ Руслан

МАТЕРИ

 

Седая от нахлынувших страданий,

Уставшая от бесконечных бед,

Больная от бомбежек и скитаний,

Ты выглядишь, пожалуй, на сто лет.

Бессонница и вечная тревога

За сына и за дочь, что вдалеке.

За нас за всех усердно молишь Бога

Ты с четками в мозолистой руке.

Встречаешь, провожаешь,

ждешь с волненьем –

Покоя в сердце матери ведь нет.

И нянчишь дома внуков с упоеньем,

Которыми всегда наш дом согрет.

И дай же Бог тебе не знать печали,

Не знать непоправимых бед, потерь.

Чтоб с горькими вестями не встречали

И не стучались с ними в нашу дверь.

Дай, Бог, нам всем терпенья и удачи!

Храни нас от насильственных смертей!

Чтоб матери, рыдая, горько плача,

Не хоронили собственных детей.

Дай мира нам, избавь нас от гоненья,

Да сохрани и женщин, и мужчин!

Избавь от постоянного сомненья:

Вернется ли живым с дороги сын?

2001г.

 

 

ЯРИЧЕВ Умар

МАТЕРИ НАШИ

 

Чтобы тяжесть дорог

мы осилить смогли

И надежды огонь

не был в сердце погашен,

За собою вы нас терпеливо вели,

От забот поседевшие матери наши.

 

И однажды понятным становится вдруг:

Ничего нет на свете дороже и краше

Вашей светлой улыбки и ласковых рук,

За собой нас ведущие матери наши.

 

Невзведенным останется пусть автомат,

Несожженный рассвет –

над безмолвием пашен.

На седеющих нас

с тихой грустью глядят

От забот поседевшие матери наши.

 

 

НАНЕ

 

Матери моей

с сыновней любовью посвящается…

 

Идут года.… И мир, суров и нежен,

Все так же полон и добра, и зла.

И руки, и лицо твое – все те же,

Да только голова белым-бела.

 

Но и меня не пощадило время,

Утратой лучших дней не обошло.

О Бог ты мой, да разве это бремя

Для сердца и души, когда тепло

 

Твоих усталых рук еще могу я

Принять как дар еще живого дня

И свято верить в молодость вторую,

Пока ты, мама, смотришь на меня.

 

У материнства беспредельны силы,

И мать всегда стократ умножит их.

Я не могу постигнуть, как хватило

Тебя одной на нас десятерых.

 

Чтоб на земле нам всем легко ходилось

И каждого бы обошла беда,

На десять ярких звездочек разбилась

Твоей любви немеркнущей звезда…

 

Как братьев и сестер, меня из дома

Земных надежд дорога увела...

Ты все живешь на улице знакомой

Старинного чеченского села.

 

И в час, когда за синеву Башлама

Уходит солнце, уступая мгле,

Твоя тревога – искупленье, мама,

За все ошибки наши на земле.

 

И для меня твоя любовь святая

Была, как путеводная звезда…

Что делать? Улетают, подрастая,

И птицы из родимого гнезда…

 

Я словно стайер на последнем круге,

Я двадцать лучших лет провел в пути…

За все обиды, горечи, разлуки

Прости меня, родимая, прости!

 

 

ЯСАЕВ Леча

МАТЕРИ

Дыханье звезд мы ощущаем,

Пока не смоет их заря.

Но почему мы забываем

Свет материнского тепла?

 

Мы просто свыклись с добротой,

Что все прощает без упрека.

Не потому ли и седой

Она становится до срока?

 

Мы знаем все, как трудно ждать

И каждый вздох ловить сердцами,

Но жизни… жизни не познать

Нам материнскими глазами.

 

В них бесконечный мир добра.

Созвездье чувств. Созвездье света.

В них пламя Вечного огня.

В них жизнь твоя, планета.

 

 

*   *   *

– Почему ты

такой неспокойный? –

Часто мать укоряла меня.

Я шагал,

чуть усталый, но гордый,

Твой упрек в суете хороня.

Но теперь я, усталый и робкий,

Не противлюсь седой простоте.

Сладость слов –

и привычных, и горьких –

Я познал лишь на этой черте.

Никогда я не жил одиноко –

Ты была где-то рядом всегда.

Увлекался я новой дорогой –

Верой ты согревала меня.

Ты так долго меня дожидалась,

Ты так часто прощала любя…

Оттого так беспечно мечталось,

Оттого забывал я тебя.

 

 

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

©НАНА: литературно-художественный, социально-культурологический женский журнал. Все права на материалы, находящиеся на сайте, охраняются в соответствии с законодательством РФ. При использовании материалов сайта гиперссылка на сайт журнала «Нана» обязательна.